داستانی که در قطعه معروف "به زندان" ابوالحسن صبا نهفته است



برای زادروز ابوالحسن صبا، استاد موسیقی و نوازنده ایرانی

اواسط فروردین ماهِ ۱۲۰ سال قبل (۱۲۸۱)، هنرمندی متولد شد که هنوز هم که هنوز است از او به‌ عنوان فردی یاد می‌شود که توانسته است به موسیقی ملی ایران حیات دوباره بخشد. ابوالحسن صبا؛ هنرمندی که اگرچه بیش از نیم قرن (۱۳۳۶) از رفتنش می‌گذرد اما صدای نواختن قطعاتی که ساخت، گویی حضوری معنوی در موسیقی را ندا می‌دهد.

ابوالحسن صبا از آهنگسازان و نوازندگانی بود که به واسطه شاگردان متعددی که در حوزه موسیقی تربیت کرد، همچنان هستند کسانی که به شیوه او بنوازند یا قطعاتی را تنظیم کنند.

در گزارش حاضر به بهانه زادروز این هنرمند (۱۴ فروردین ماه)، نگاهی خواهیم داشت به داستان قطعه «به زندان»؛  قطعه ای در مایهٔ شوشتری که پس از سال ها همچنان به‌عنوان قطعه‌ای سخت که تندنوازی ویولن را در خود دارد، مورد علاقه دوستداران موسیقی است.

«به زندان» ندای آزادی خواهی است؟

درباره داستان پشت قطعه «به زندان» و اینکه چه چیزی الهام بخش ابوالحسن صبا در ساخت این قطعه بوده، روایت‌های متفاوتی وجود دارد. برخی به نقل از خود این هنرمند مدعی این شده‌اند که روزی ابوالحسن صبا از خیابانی رد می‌شده که صدای یک متهم را که به زندان برده می‌شده، می‌شنود که به زبان لُری آوازی سر داده‌ است و این آواز، الهام بخش او در ساختن قطعهٔ به زندان می‌شود.

برخی دیگر اما مثل همایون خرم روایتی مفصل‌تر از این واقعه تعریف می‌کند که بر اساس آن، صبا در جاده قدیم شمیران و در نزدیکی زندان قصر با تعدادی زندانی مواجه می‌شود که یکی از آن‌ها زیر لب چیزی زمزمه می‌کرده‌ است. صبا به آواز وی گوش می‌سپرد و مشغول نوشتن آن روی کاغذ می‌شود و در این بین ناخواسته وارد زندان می‌شود و نهایتاً با پادرمیانی افسر نگهبانِ  زندان، آزاد می‌شود.

اما ساسان سپنتا که به عنوان یکی از شاگردان این هنرمند شناخته می‌شود، معتقد است که فردِ دربند خود یک آزادی‌خواه بوده‌ است و قطعهٔ به زندان هم ندای این آزادی‌خواه است.

قطعهٔ به زندان در گوشهٔ شوشتری است و نمونه‌ای از یک چهارمضراب برای ویولن دانسته شده‌ که تنظیم آن توسط حسین دهلوی صورت گرفته است. دهلوی که از شاگردان صبا محسوب می‌شود، بعدها قطعه‌ای به نام «شوشتری برای ویولن و ارکستر» بر اساس «به زندان» ابوالحسن صبا می‌سازد.

 

بیشتر بدانید : برای سالروز درگذشت ابوالحسن صبا

بیشتر بدانید : گزارشی از موزه زنده‌یاد ابوالحسن صبا، استاد برجسته موسیقی ‌ایرانی

بیشتر بدانید : روح الله خالقی و ابوالحسن صبا؛ پایه‌گذاران موسیقی سنتی ایران

بیشتر بدانید : برای پنجاه و پنجمین سالروز در گذشت مردی که زیاد می دانست

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: isna.ir


نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب

خواص دارچین برای سلامتی
نشانه های عاشق شدن یک پسر، رفتار مرد عاشق
هیئت فهادان و بعثت یزد + ویدیو | دلیل توقیف هیات فهادان | مداحی هیئت بعثت یزد
یوسف صیادی درگذشت ۱۴۰۱ | مرگ یوسف صیادی | فوت یوصف صیادی
چه کسی انتقام مختار را گرفت | انتقام مختار ثقفی را کی گرفت چه کسانی
درمان ترک کف پا در طب سنتی
زیارت عاشورا معروفه ۱۴۰۱ | زیارت عاشورا صوتی علی فانی با حجم کم تندخوانی
متن نوحه ای ساقی لب تشنگان ۱۴۰۱ | متن ای اهل حرم میر علمدار نیامد قدیمی
کیفیت نماز ظهر عاشورا ۱۴۰۱ | اداب نماز ظهر عاشورا | آموزش نماز عاشورا
نوحه ترکی قدیمی اردبیل ۱۴۰۱ | متن بر مشامم میرسد هر لحظه بوی کربلا قدیمی
زلزله الان تربت حیدریه | زلزله امروز مشهد ۱۷ مرداد ۱۴۰۱
زلزله امروز تربت حیدریه ۱۷ مرداد | زلزله رشتخوار خواف مشهد خراسان رضوی
زلزله رشتخوار امروز ۱۷ مرداد ۱۴۰۱| زلزله خراسان رضوی امروز ۱۷ مرداد ۱۴۰۱
فوت دکتر علوی کرمان | مرگ دکتر علوی متخصص اطفال کرمان درگذشت
بهترین دمنوش‌ها برای مصرف روزانه
بهترین سالن زیبایی در تهران
تشخیص لوازم آرایشی اصل
معرفی آرایشگران و مدل های برتر
جدیدترین مدل مانتو سال 98
بهترین مانتو لاکچری جدید
شرکت های تولید کننده روسری
راه های تشخیص مواد آرایشی بهداشتی اصل
بهاره شعبانی مربی آموزشی آرایشگری
مركز پوست و ليزر و زيبايي لیدو
ارائه خدمات تخصصی رنگ مو در منزل
خدمات اکستنشن و کاشت مژه در منزل
خدمات شینون مو در منزل با اعزام آرایشگر سیار
تاتو چیست و چگونه تاتو بزنم؟
چگونه پوستی زیبا ,شفاف و لطیف داشته باشیم؟
دوره آموزشی شینیون مو