تکلیف مهریه پس از فوت یکی از زوجین چه می شود؟



به گزارش تیتربرتر: بسیاری بر این باورند که «مهریه سنگین» هیچ تأثیری در استحکام زندگی زناشویی ندارد، اما برای زنان به عنوان پشتیبانه مالی محسوب می‌شود. بخشی نیز معتقدند که مهریه می‌تواند در تسهیل گرفتن طلاق و حق نگهداری از فرزندان کمک کند.

از لحظه ای که عقد نکاح منعقد می شود ، زن مالک مهریه است و پس از مرگ مرد ، مهر زوجه قابل دریافت است . به این صورت که تکلیف مهریه زن بعد از فوت شوهر روشن است و از ما ترک یا ارثیه شوهر پرداخت می شود . زن می تواند برای دریافت مهریه اش دادخواست مطالبه مهریه را به طرفیت وارثین شوهرش تنظیم کند.

مهریه زن چیست؟

مهریه مهریه

 

یکی از مهم ترین حقوقی که به موجب شرع و قانون به زن تعلق می گیرد مهریه ای است که به موجب عقد نکاح میان زن و مرد تعیین می شود . بر اساس قانون مدنی زن به محض عقد ازدواج مالک مهریه می شود و مرد از همان لحظه متعهد می شود که مهریه همسر خود را بپردازد . به لحاظ عرفی، مطالبه مهریه معمولا حین دعوای طلاق در دادگاه مطرح می شود .

مهریه حقی است که از زمان عقد برای زن بوجود می آید ؛ با این حال بسیار اتفاق می افتد که مرد پیش از این که مهریه همسرش را پرداخت کند ، فوت می کند. البته ، در حقوق این مسئله وجود دارد که همه دیون حتی در زمانی که فرد فوت کند، باید پس از طی تشریفاتی از محل ما ترک پرداخت شود و مهریه هم نوعی دین به حساب می آید.

 بر اساس ماده 1082 قانون مدنی " به مجرد عقد ، زن مالک مهریه می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید " آن گونه که از این ماده بر می آید ، به محض این که عقد ازدواج میان زن و مرد بسته شد زن مالک مهریه ای است که قبل و پس از مرگ مرد بر ذمه او قرار گرفته است و می تواند هر گونه که بخواهد آن را مطالبه کند یا حتی با بخشیدن مهریه ذمه مرد را بری کند .

تعیین مهریه یکی از شروط صحت ازدواج موقت است به این معنی که در صورتی که مهریه زن در عقدموقت مشخص نباشد و یا زن مهر نداشته باشد ، عقد به درستی منعقد نخواهد شد. در حالی که در عقد دائم لازم نیست حتما میزان مهریه تعیین شود تا عقد صحیح باشد. 

بنابراین مهریه زن در هر صورت حتی بعد از فوت شوهر قابل مطالبه است و مسائلی همچون رابطه نامشروع ، نشوز و عدم تمکین او ارتباطی به دریافت مهریه از طرف او و پرداخت مهر زوجه توسط مرد نخواهد داشت .

شرایط مهریه زن بعد از فوت شوهر

دریافت مهریه دریافت مهریه

 

همان گونه که گفتیم ، زن به محض وقوع عقد مالک مهریه می شود و می تواند هر زمان که بخواهد آن را مطالبه کند . در پاسخ به این سوال که تکلیف مهریه بعد از مرگ شوهر چیست باید گفت که مهریه زن دینی است که بر ذمه مرد قرار دارد که یعنی از بدهی های مرد محسوب و مهر زوجه بعد از فوت شوهر هم مانند دیگر دیون او از محل ترکه او پرداخت می شود. 

مطالب مرتبط: مهریه در چه شرایطی به زن تعلق می گیرد؟ عقدآریایی قانونی است یا غیرشرعی؟

اگر مرد پیش از این که با همسرش نزدیکی کند فوت شود ، زن همچنان می تواند مهریه خود را از ترکه مرد دریافت کند و از این لحاظ با طلاق تفاوت دارد که مهریه دختر باکره بعد از طلاق برابر با نیمی از مهریه ای است که در عقد تعیین شده است اما اگر شوهر پیش از ارتباط زناشویی فوت کند ، زن مستحق تمام مهریه خواهد بود .

طبق ماده 226 قانون امور حسبی ورثه مجبور به پرداخت مهریه نیست و در صورتی که ترکه به اندازه کافی برای پرداخت مهریه یا دیگر دیون متوفی نباشد ، اموال باقی مانده به نسبت بدهی بین طلب کاران تقسیم می شود : "ورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند و اگر ترکه برای اداء تمام دیون کافی نباشد ترکه مابین تمام بستانکاران به نسبت طلب آنها تقسیم می‌ شود " هر چند طبق ماده 228 این قانون اگر ورثه بخواهند از اموال خود مهریه را بپردازند ممانعتی وجود ندارد : " ورثه می‌توانند دیون را از ترکه یا از مال خود ادا نمایند. "

مهریه زن پس از مرگ شوهر ، هم در عقد دائم و هم در عقد موقت قابل مطالبه است و از این جهت با هم تفاوتی ندارند و تنها تفاوت آن ها در این است که اگر عقد موقت به ثبت رسمی نرسیده باشد ، امکان مطالبه آن از طریق اجرای ثبت وجود ندارد .

همچنین درصورتی که زن فوت شود، پدر و مادر او می‌توانند مهریه زن را از مرد مطالبه کنند.

آیت الله مکارم شیرازی در این رابطه فرموده اند:

موت منصّف مهریه نیست؛ خواه زن قبل از شوهر بمیرد یا شوهر قبل از زن، ولى باید توجّه داشت هنگامى که زن فوت کند، هر چند قبل از عروسى باشد، تمام مهریّه به او تعلّق مىگیرد، امّا نصف آن به عنوان ارث به شوهر برمی گردد.

چگونگی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر

تقاضا مهریه دریافت مهریه

 

بر اساس قانون مدنی ، زمانی که شخصی فوت می شود ، ابتدا باید دیون و بدهی های مالی او باید پرداخت شود و سپس اگر چیزی باقی ماند ، میان ورثه او تقسیم می شود . بنابراین ، در صورتی که مردی فوت کند و مهریه همسرش را نپرداخته باشد ، زن می تواند ، مهریه اش را مطالبه نماید ؛ چگونگی دریافت مهریه زن بعد از فوت شوهر از قرار زیر است : 

1_ اجرای ثبت

مطالبه مهریه از طریق ثبت اولین قدم برای گرفتن مهریه است . طبق ماده 93 قانون ثبت املاک و اسناد : " کلیه اسناد رسمی راجع به معاملات املاک ثبت‌ شده مستقلا و بدون مراجعه به محاکم لازم‌ الاجرا است ." از آن جایی که سند ازدواج هم سند رسمی محسوب می شود و ذیل آن میزان مهریه مشخص شده است ، زن باید با مراجعه به دوایر ثبت اسناد مهریه خود را طلب کند و سپس این مرجع به وراث شوهر ابلاغ می کند تا مهریه زن را پرداخت کنند . هزینه درخواست مهریه از اجرای ثبت برابر یک بیستم مبلغ مهریه است .

زن باید ابتدا با در دست داشتن سند ازدواج خود به دفترخانه محلی که عقد ازدواج در آن جا ثبت شده ، مراجعه کند و سر دفتر ، اجرائیه پرداخت مهریه را صادر می کند و پس از آن ورثه را از این اجرائیه به وسیله پست سفارشی مطلع می کند و در صورتی که ورثه ظرف مدت ده روز از دریافت ابلاغیه مهریه او را پرداخت نکردند ، ترکه مهر و موم و توقیف می شود و در صورتی که اموالی برای توقیف وجود نداشته باشد، زن پس از دریافت یک گواهی از اداره ثبت ، می تواند از طریق دادگاه اقدام کند.

2_ دادگاه 

در صورتی که زن موفق به دریافت مهریه خود از طریق اجرای ثبت نشد ، باید دادخواست مطالبه مهریه را به طرفیت ورثه متوفی به دادگاه خانواده تقدیم کند . هزینه دادرسی مهریه در دادگاه برابر سه و نیم درصد مبلغ مهریه است . مهریه زن طبق ماده 226 قانون امور حسبی از دیون ممتاز است یعنی پرداخت آن بر دیگر دیون ارجحیت دارد : "ورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند و اگر ترکه برای اداء تمام دیون کافی نباشد ترکه مابین تمام بستانکاران به‌ نسبت طلب آنها تقسیم می‌شود ... در موقع تقسیم، دیونی که به موجب قوانین دارای حق تقدم و رجحان هستند رعایت خواهد شد. بستانکاران زیر هر یک به ترتیب حق تقدم بر دیگران‌ دارند: ... طبقه چهارم : ‌الف ) نفقه زن مطابق ماده 1206 قانون مدنی ب ) مهریه زن تا میزان ده هزار ریال " 

همچنین طبق ماده مذکور، هر چند خوانده دعوای مهریه پس از مرگ مرد ، ورثه او هستند مهریه از اموال باقی مانده متوفی پرداخت می شود و زن به هیچ وجه امکان دریافت مهریه را از وراث مرد را نخواهد داشت و مهریه فقط باید از محل ترکه پرداخت شود مگر این که وراث برای پرداخت مهریه رضایت داشته باشند. همچنین در صورتی که اموالی که متوفی به جای گذاشته است کافی نباشد، به نسبت مطالبات هر شخص ، اموال او میان طلب کاران تقسیم می شود . 

البته نکته مهمی که در رابطه با مهریه زن دائم بعد از فوت شوهر وجود دارد ، آن است که مهر زوجه غیر از ارثی است که به وی تعلق می گیرد . به این معنا که در صورت فوت شوهر، زوجه هم قادر به مطالبه ارث بر طبق قانون مدنی خواهد بود و هم می تواند مهریه اش را مطالبه نماید .

آنچه دیگران می خوانند: تمام نکاتی که باید درباره طلاق خانم های باردار بدانید! طلاق رجعی چیست؟

گردآورنده: مریلا جواهری

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب