مدت حکومت ال زبیر در کوفه

مدت حکومت ال زبیر در کوفه



مهدی

بچه ها کسی جواب رو میدونه ؟

مدت حکومت ال زبیر در کوفه را از این سایت دریافت کنید.

عبدالله بن زبیر

عبدالله بن زبیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

عبدالله بن زبیر

درهم ضرب شده به سبک ساسانی و به نام عبدالله بن زبیر در فارس ۶۹۰/۹۱ میلادی

خلیفه

سلطنت نوامبر ۶۸۳ – اکتبر/نوامبر ۶۹۲

پیشین یزید بن معاویه

جانشین عبدالملک بن مروان

زاده مه ۶۲۴ میلادی مدینه

(امروزه در عربستان سعودی)

درگذشته اکتبر/نوامبر ۶۹۲م (۶۸ سالگی)

مکه

(امروزه در عربستان سعودی)

آرامگاه خانهٔ صفیه بنت عبدالمطلب، مدینه

همسران تماضر بنت منظور

نفیسه بنت الحسن بن علی

عایشه بنت عثمان بن عفان

حنتمة بنت عبد الرحمن المخزومیة

فرزند(ان) خبیب زبیر حمزه طبیب عباد امیر صالح بکر رقیه (دختر) نام کامل

ابوخبیب عبدالله بن زبیر بن عوام بن خولید بن اسد بن عبدالعزی

قبیله بنی اسد از قریش

پدر زبیر بن عوام

مادر اسما بنت ابوبکر

دین و مذهب اسلام

عبدالله بن زبیر بن عوام (۱–۷۳ ه‍.ق — مه ۶۲۴ — اکتبر/نوامبر ۶۹۲) رهبر خلافتی بود که در مدینه برای رویارویی و کنار زدن خلافت اموی از سال ۶۸۳ میلادی تا هنگام مرگ ابن زبیر برپا شده بود. او پسر زبیر بن عوام و اسما بنت ابوبکر بود و به قبیلهٔ قریش تعلق داشت و رهبری این قبیلهٔ بزرگ و مهم مسلمانان را برعهده داشت. او نخستین کودکی بود که از مهاجرین زاده می‌شد. او در جوانی همراه با پدرش در در فتوحات مسلمانان شرکت کرده بود و در سوریه و مصر جنگیده بود و بعدها به ترتیب نقشی محوری در فتوحات شمال آفریقا و مناطق شمالی ایران در سالهای ۶۴۷ تا ۶۵۰ بدست مسلمانان ایفا کرد. در هنگام فتنه اول، او در کنار خاله‌اش عایشه علیه خلیفه وقت، علی بن ابی طالب جنگید. گرچه در دوران خلیفه بعدی، معاویه کمتر در مورد ابن‌زبیر چیزی نوشته‌شده اما او به عنوان یکی از اشخاصی که مخالف تعیین یزید به عنوان جانشین بدست معاویه بوده‌اند، شناخته گردیده‌است. ابن‌زبیر همراه با گروه بزرگی از قریش و انصار رهبری مسلمانان ساکن حجاز (عربستان غربی) را در مخالفت با موروثی شدن خلافت بوسیلهٔ بنی‌امیه برعهده داشت.

ابن‌زبیر در مکه مستقر گردید و از آنجا به مخالفت با یزید برخاست و با مرگ یزید در ۶۸۳م، خودش را خلیفه مسلمین نامید که در تاریخ به عنوان نقطهٔ آغاز فتنه دوم شناخته گردیده‌است. در همین حال فرزند و جانشین یزید نیز تنها پس از چند هفته از آغاز حکومتش درگذشت و باعث آغاز زوال قدرت بنی‌امیه در سرزمین‌هایش گردید و درپی این رویداد بسیاری از سرزمین‌هایشان به زیر قدرت و نفوذ ابن‌زبیر درآمدند. گرچه ابن‌زبیر به عنوان خلیفه در بسیاری از نقاط خلافت به رسمیت شناخته شده‌بود ولی اقتدار او تنها محدود به حجاز می‌گردید. در سال ۶۸۵ خلافت اموی با رهبری مروان یکم در سوریه و مصر احیا گردید درست درهمان زمانی که اقتدار ابن‌زبیر در عراق و عربستان بوسیلهٔ حامیان خاندان علی و خوارج به چالش کشیده شده‌بود. مصعب برادر ابن‌زبیر توانسته‌بود حکومت ابن‌زبیر در عراق را در سال ۶۸۷م مستحکم نماید اما سرانجام در سال ۶۹۱م از عبدالملک جانشین مروان شکست خورد و کشته شد. فرمانده امویان، حجاج بن یوسف توانست ابن‌زبیر را در مقرش مکه محاصره کند و درنهایت در سال ۶۹۲م او را کشت.

اعتبار و جایگاه ابن‌زبیر از وابستگی خانوادگی او با محمد، پیامبر اسلام و همچنین وابستگی او با مکه سرچشمه می‌گرفت و به او این توانایی را می‌داد که بتواند برای مخالفت با نقش بنی‌امیه بر گروه‌های بی‌طرف مسلمان اثر گذاشته و آنان را رهبری کند. او به دنبال این بود که بتواند باری دیگر حجاز را به مرکز خلافت بدل کند. گرچه خودداری او برای خروج از مکه باعث گردید نتواند از قدرتی که در استان‌های پرجمعیت‌تر نهفته‌بود استفاده‌نماید و کنترل آنان را به برادرش مصعب و دیگر افراد وفادار به او که دارای استقلال نسبی بودند واگذار نماید؛ بنابراین در مبارزها و درگیری‌هایی که در زیر نام او صورت می‌پذیرفت نقش کوچکی داشت.

فهرست

۱ آغاز زندگانی و جایگاه

۱.۱ خانواده ۱.۲ پیشه نظامی ۲ شورش

۲.۱ مخالفت با بنی‌امیه

۲.۲ ادعای خلافت ۲.۳ سرکوب و مرگ ۳ ارزیابی

۴ نوار زمان دو خلافت

۵ پانویس ۶ منابع

آغاز زندگانی و جایگاه

خانواده

عبدالله بن زبیر در مدینه که در حجاز (غرب عربستان) است و در ماه مه ۶۲۴ میلادی زاده گردید.[۱] او بزرگترین فرزند زبیر بن عوام بود. زبیر یکی از پیامبر اسلام، محمد و از چهره‌های برجسته در میان مسلمانان بود.[۱][۲] او به طایفه بنی‌اسد از بزرگترین قبیلهٔ مکه یعنی قریش[۱][۲] تعلق داشت. در آن زمان مکه مرکز تجاری حجاز و جایگاه مقدس‌ترین مکان اسلامی یعنی کعبه بوده‌است. مادربزرگ پدری ابن‌زبیر، صفیه بنت عبدالمطلب عمهٔ محمد[۲] و مادر او اسما، دختر نخستین خلیفه، ابوبکر و خواهر عایشه همسر محمد بوده‌است.[۱] طبق گفتهٔ تاریخ‌نگاران سده نهم همانند ابن‌حبیب و ابن‌قتیبه دینوری، ابن‌زبیر نخستین فرزندی بود که از مهاجرین زاده می‌شد. مهاجرین نخستین مسلمانانی بودند که از مکه به مدینه تبعید گردیده‌بودند.[۱] این پیوندهای اجتماعی، مذهبی و خویشاوندی با محمد و همچنین خانواده‌اش، همگی باعث شهرت او در بزرگسالی گردید.[۱]

ابن‌زبیر شماری همسر و فرزند داشت. نخستین همسر او تضامر بنت منظور بن سیار بن امر از قبیلهٔ بنی‌فزاره بوده‌است.[۳][۴] بزرگترین پسر ابن‌زبیر به نام خبیب از این زن زاده‌شد، که باعث گردید «ابو خبیب» به ابن‌زبیر داده‌شود، و دیگر پسرانش، حمزه، عباد، زبیر و ثابت نام داشتند.[۳][۴] دختری به نام رقیه نیز از ام‌الحسن نفیسه دختر حسن مجتبی پسر علی و نوهٔ پیامبر، یا یکی دیگر از زنان ابن‌زبیر زاده‌گردید.[۳][۵] خواهر تضامر، سجلا نیز به عقد او درآمده‌بود.[۶] او همچنین با عایشه دختر عثمان‌بن‌عفان نیز ازدواج نمود.[۳] بکر احتمالاً پسر عایشه یا نفیسه بوده‌است،[۳] که در مورد او مطالب کمی در منابع گزارش شده‌است.[۷] ابن‌زبیر پس از زاده‌شدن پسرش عایشه را طلاق داد.[۷] ابن زبیر از همسر دیگرش، حنتمه بنت عبد الرحمن پسر دیگری به نام امیر داشت.[۸]

پیشه نظامی

او بعنوان فرزند زبیر در زمان فرمانروایی عمر در سال ۶۳۶م همراه با پدرش در نبرد یرموک علیه امپراتوری بیزانس در سوریه حاضر بوده‌است.[۱] همچنین در سال ۶۴۰م نیز در کنار پدرش در یورش به مصر بیزانسی به فرماندهی عمرو عاص شرکت نمود.[۱] در سال ۶۴۷م، ابن‌زبیر نقش برجسته‌ای در فتح اسلامی افریقیه (شمال آفریقا) به فرماندهی عبدالله بن ابی سرح ایفا نمود.[۱] ابن‌زبیر در طول نبرد توانست نقطهٔ آسیب‌پذیری در خطوط دفاعی بیزانسی‌ها بیاید و فرماندهٔ آنان گریگوری را بکشد.[۱][۹] به محض بازگشت ابن‌زبیر به مدینه، خلیفه عثمان او را سخنرانی‌ای که به شیوایی‌اش شهرت دارد ستود.[۹][۱۰] بعدها او به سعید بن عاص ملحق شد که در سال ۶۵۰ به شمال ایران یورش بردند.[۱۰] همچنین عثمان او را در گروهی که وظیفهٔ جمع‌آوری قرآن را برعهده داشتند نیز منصوب نمود.[۱۰] در طول محاصره خانه عثمان بوسیلهٔ شورشیان در ژوئن ۶۵۶ ابن‌زبیر به سرپرستی مدافعان گماشته شد و احتمالاً در هنگام نبرد مجروح گردید. پس از کشته‌شدن عثمان، ابن‌زبیر همراه با پدرش و خاله اش عایشه در جنگی علیه خلیفهٔ جانشین عثمان یعنی علی در نبرد جمل واقع در بصره و در ماه دسامبر شرکت نمود.[۱۰] درحالی که ابن‌زبیر بوسیلهٔ مالک‌اشتر مجروح گردید، پدرش زبیر کشته شد.[۱۱] علی پیروز گردید و ابن‌زبیر همراه با عایشه به مدینه بازگشت، و بعدها در ماجرای حکمیت که پایان بخش فتنه اول (جنگ داخلی مسلمانان) در اذرح یا دومه جندل بود نقشی ایفا کرد.[۱۰] در هنگام گفتگوها او به عبدالله بن عمر پیشنهاد داد تا با پرداخت مبلغی به عمروعاص، پشتیبانی او را کسب نماید.[۱۰] همچنین ابن‌زبیر ثروت قابل توجهی را از پدرش به ارث برد.[۱۰]

برای دیدن کل مطلب کلیک کنید

منبع مطلب : fa.wikipedia.org

حکومت آل زبیر چند سال طول کشید

حکومت آل زبیر چند سال طول کشید ، مصعب بن زبیر چند سال بر کوفه حکومت کرد ، ال زبیر پس از مرگ مختار عاقبت مصعب بن زبیر و حکومت آل زبیر چه شد؟ مصعب بن زبیر بن عوام یکی از ده پسر زبیر است. (۱) وى از مهم­ترین حاکمان زبیرى بود که بجز مدت […]

حکومت آل زبیر چند سال طول کشید

اخبار روز

بوسیله ساتین در ۳۰ مرداد ۱۴۰۱

0به اشتراک گذاریحکومت آل زبیر چند سال طول کشید ، مصعب بن زبیر چند سال بر کوفه حکومت کرد ، ال زبیر پس از مرگ مختار

عاقبت مصعب بن زبیر و حکومت آل زبیر چه شد؟

مصعب بن زبیر بن عوام یکی از ده پسر زبیر است. (۱) وى از مهم­ترین حاکمان زبیرى بود که بجز مدت کوتاهى در تمام دوره‏اى که عراق زیر سلطه زبیریان بود، بر آن حکومت کرد. (۲)همچنین او نخستین کسی بود که در عراق درهم و دینار سکه زد. وی این کار را به دستور برادرش عبدالله که فرمانروای حجاز بود، انجام داد. (۳) مصعب درشکست مختار نقش اساسی داشت وسقوط حکومت مختار ثقفی درعراق به دست او صورت گرفت. وی پس از غلبه بر مختار خونریزی زیادی کردو تعدد زیادی از یاران مختار را کشت. (۴) همچنین اوهنگامی که عبدالملک مخالفان خود در شام را به قتل رساند، با مشورت عده ای از درباریان به فکر تصرف عراق افتاد. از طرفی بسیاری از اشراف و بزرگان عراق نیز برای او نامه نوشته و او را به عراق دعوت کردند. (۵) وقتی عبدالملک به طرف عراق حرکت کرد، مصعب به مقابله با او شتافت. عبدالملک به خاطر دوستی و رفاقتی که از قبل با او داشت، پیش از جنگ از او درخواست کرد که با هم سخن بگویند (۶) و یا کار را به شورا ارجاع دهند. (۷) مصعب نپذیرفت و این در حالی بود که اکثر سربازان و فرماندهان سپاه او فریفته ی وعده و وعیدهای عبدالملک شده و به مروانیان پیوستند. مصعب تا آخر ایستادگی کرد تا این که کشته شد.

این رویداد در نیمه جمادی الاولی سال ۷۲ (ه.ق) اتفاق افتاد. (۱۰) وی هنگام مرگ ۳۶ سال داشت. (۱۱) بعد ازقتل مصعب، عبدالله بن زبیر در جنگ با عبد الملک مروان کشته شد. (۱۲) و این امر در ماه جمادی الاخره سال ۷۳ اتفاق افتاد. (۱۳) به این صورت حکومت آل زبیر به پایان رسید.

مروان بن حکم، با همکاری عبیدالله بن زیاد و سایر امویان و بازماندگان حکومت یزید در شام به حکومت رسید و مدت کوتاهی خلافت نمود و پس از مرگ او فرزندش عبدالملک به حکومت رسید. با آغاز خلافت عبدالملک، جان تازه‌ای به کالبد متعفن امویان دمیده شد و او اقتدار آنان را دوباره به شامیان برگردانید.

از آن زمان نبرد متعدد میان سپاهیان اموی و سپاهیان عبدالله بن زبیر آغاز شد. ولیکن به تدریج سپاهیان شام صحنه را بر سپاهیان عبدالله بن زبیر تنگ کرده و شهرها را یکی پس از دیگری از تصرف آنان بیرون آوردند و آنان را بسوی مکه معظمه، وادار به عقب‌نشینی کردند و تنها این شهر را برای عبدالله بن زبیر باقی گذاشتند.

سرانجام در ذی القعده سال ۷۲ قمری سپاهیان اموی به فرماندهی حجاج بن یوسف ثقفی به مکه نیز هجوم آورده و این شهر مقدس را در محاصره خویش درآوردند ولی با مقاومت سرسختانه پیروان عبدالله بن زبیر روبرو گردیدند. حجاج بن یوسف با کار گذاشتن پنج دستگاه بزرگ منجنیق شهر مکه را سنگباران کرد و حتی بسته‌های نفتی را به همراه سنگ‌ها در میان خانه‌های اهالی مکه می‌انداخت و آتش‌سوزی‌های متعدد و خرابی‌های زیادی به وجود آورد و در نتیجه، تعداد زیادی از مردم کشته و زخمی شدند. مردم این شهر از هر جهت در محاصره و تنگنا و از جهت بهداشتی، اقتصادی و روانی در وضعیت بسیار سختی قرار گرفتند.

محاصره شهر مکه و سنگباران آن به مدت شش ماه و نیم ادامه یافت. خانه خدا (کعبه معظمه) و مسجدالحرام نیز از آسیب این هجوم وحشیانه در امان نماندند. در این مدت اکثر اهالی مکه از شهر خارج شده و تسلیم شامیان گردیدند و تنها پیروان عبدالله بن زبیر مقاومت می‌کردند. آنان نیز روز به روز کمتر شده و تنها عده اندکی با عبدالله بن زبیر در داخل مسجدالحرام مقاومت کرده و سرسختی نشان می‌دادند. تا این که در روز هفدهم جمادی الاول سال ۷۳ قمری، سنگی به نزدیکی عبدالله بن زبیر فرود آمد و ترکش‌های آن عبدالله بن زبیر را فراگرفت و او را به هلاکت رسانید.

پس از هلاکت وی سپاهیان حجاج وارد مکه معظمه و مسجدالحرام شده و حرمت این مکان مقدس را نگه نداشتند و در داخل مسجدالحرام، خونریزی بزرگی به راه انداختند و سر عبدالله بن زبیر و تعدادی از یاران وی را از بدن جدا کرده و برای عبدالملک بن مروان در شام فرستادند و بدین سان به حکومت هشت ساله زبیریان پایان بخشیدند.

پی نوشت ها:

۱. ابن سعد،الطبقات الکبرى، تحقیق محمد عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰، ط الأولى، ج ۵، ص ۱۴۰.

۲. البلاذرى، فتوح البلدان، بیروت، دار و مکتبه الهلال، ۱۹۸۸، ص ۴۵۰ – ۴۴۸.

۳. ابن خلدون، دیوان المبتدأ و الخبر فى تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوى الشأن الأکبر، تحقیق خلیل شحاده، بیروت، دار الفکر، ط الثانیه، ۱۴۰۸، ج ۱، ص ۳۲۳.

۴.تاریخ یعقوبی، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ج ۲، ص ۲۶۵؛ ابن ابى الحدید معتزلى، شرح نهج البلاغه، انتشارات کتابخانه آیت الله مرعشى قم، ۱۴۰۴ ه، ج۳، ص۲۹۸و۲۹۷.

۵. ابن الأثیر، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر – دار بیروت، ۱۳۸۵، ج ۴، ص ۳۲۳.

۶. ابن قتیبه، المعارف، تحقیق ثروت عکاشه، القاهره، الهیئه المصریه العامه للکتاب، ۱۹۹۲، ط الثانیه، ج۲، ص ۳۵

۷. ابن اثیر، پیشین، ج ۴، ص ۳۲۶.

۸. مسعودی، مروج الذهب، تحقیق اسعد داغر، قم، دار الهجره، ۱۴۰۹، چاپ دوم، ج ۳، ص ۱۰۹.

۹. البلاذرى،انساب الأشراف، تحقیق محمد باقر المحمودی، بیروت، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۴، ط الأولى، ج ۷، ص ۹۲.

۱۰. ابن سعد، همان، ج۵، ص ۱۴۰.

۱۱. نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران، چاپخانه سپهر، ۱۳۶۴، چاپ اول، ج ۶، ص ۱۰۵.

۱۲. تاریخ طبری، ترجمه ابو القاسم پاینده،‏ تهران‏، ناشر: اساطیر، سال چاپ: ۱۳۷۵ ش‏، چاپ پنجم، ‏ج‏۸، ص۳۴۸۷.

۱۳. طبری، تاریخ طبری، قاهره، مطبعه الاستقامه بالقاهره، ۱۳۵۸ه -۱۹۳۹م، ج۵، ص۲۹.

مطالب مرتبط

مصعب زبیری با زنان و همسران مختار چه کرد؟

ابراهیم اشتر بعد از شهادت مختار با مصعب زبیری بیعت کرد و …

مختار ثقفی چند سال حکومت کرد

برای دیدن کل مطلب کلیک کنید

منبع مطلب : saten.ir

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب